29/01/2020
Υλικό από εκπαιδευόμενο ΠΟΥΛΙΟ ΑΠΟΣΤΟΛΟ
H ιστορία του αλατιού
Η ιστορία του αλατιού είναι συνυφασμένη με
την ιστορία του ανθρώπινου πολιτισμού. Από πολύ νωρίς είχε γίνει γνωστή στον
άνθρωπο η χρήση του αλατιού ως συντηρητικού, πράγμα που συνέβαλε στη διατήρηση
των τροφίμων (κρέατα, ψάρια, τυριά, ελιές κ.λ.π.) και βοήθησε στις μεγάλες
μετακινήσεις, αφού πλέον είχε βρεθεί ο τρόπος να συντηρούνται οι τροφές επί
μακρόν. Στην Αρχαία Ρώμη, το αλάτι λειτουργούσε ως νόμισμα και η ανταλλακτική
του αξία ίσχυε και σε πολλές άλλες περιοχές και περιόδους. Η αξία του υπήρξε
πολύ μεγάλη και για να την αντιληφθεί κανείς αρκεί να αναλογιστεί πως η αγγλική
λέξη για το μισθό «salary», προέρχεται από τη λατινική «salarium» που σημαίνει
πληρωμή με αλάτι (sale είναι το αλάτι στα λατινικά). Στις Ασιατικές χώρες
ανταλλασσόταν το βάρος του σε χρυσάφι. Αυτό δικαιολογεί το μεγάλο αριθμό
πολέμων που έχουν ξεσπάσει στην ανθρώπινη ιστορία για την αποκλειστική
εκμετάλλευση και διάθεση αλατιού. Οι ανάγκες στον ελλαδικό χώρο καλύπτονταν από
το θαλάσσιο αλάτι που προερχόταν από την κρυστάλλωση του θαλασσινού νερού.
Αλυκές πιθανολογούνται ότι υπήρχαν από τη μυκηναϊκή εποχή. Το αλάτι ως
εμπόρευμα δεν απασχολούσε ιδιαίτερα τους Έλληνες όσο άλλους λαούς. Η αρχαία
Αθήνα το προμηθευόταν από τις αλυκές της Ραφήνας, της Βούλας και του Σουνίου,
οι οποίες εκμισθώνονταν σε ιδιώτες παραγωγούς. Το αττικό αλάτι ήταν συνώνυμο
της ποιότητας. Η βυζαντινή αυτοκρατορία προμηθευόταν το αλάτι της από τις
αλυκές του Αιγαίου, της Αδριατικής και της Μαύρης Θάλασσας. Το κράτος
διατηρούσε δικαιώματα επί της παραγωγής και της πώλησης. Οι αλυκές ανήκαν στον
αυτοκράτορα ή στα μοναστήρια, ενώ το διεθνές εμπόριο του αλατιού στη Μεσόγειο
πέρασε στα χέρια των ιταλικών ναυτικών δυνάμεων. Επί οθωμανικής αυτοκρατορίας
οι αλυκές ανήκαν στις κατά τόπους κοινότητες και πόλεις ή σε ιδιώτες οι οποίοι
τις καλλιεργούσαν και κατέβαλαν το αλατιάτικο, κατά κεφαλήν φόρο, στις
τουρκικές Αρχές. Το τρίτο έτος της Επανάστασης του 1821, το 1823, το αλάτι
έγινε μονοπωλιακό είδος από τα επαναστατημένα εδάφη. Μέχρι το 1900 όλες οι
αλυκές πέρασαν στο κρατικό μονοπώλιο. Το 1902 λειτουργούσαν 16 αλυκές τα έσοδα
των οποίων χρησιμοποιούνταν για την αποπληρωμή εθνικών χρεών. Στη διάρκεια του
Μεσοπολέμου λειτουργούσαν 25 αλυκές, από τις οποίες το 1996 λειτουργούσαν μόνο
οχτώ: δύο στο Μεσολόγγι, δύο στη Λέσβο και από μία στο Κίτρος Ημαθίας, στη
Θεσσαλονίκη, στη Μέση Κομοτηνής και στη Νέα Κεσσάνη Ξάνθης, με συνολική ετήσια
παραγωγή 120.000-200.000 τόνους.
https://images.app.goo.gl/nESbHAUBax5xmoGTA
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/oECxCjDSJ434FH4m6
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/ZN6vpgHuqbmbxGdKA
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/gth3ru4VmNuMuCdf9
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/zhjXLdctzPckJc5n8
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/Er8u8fxjZqnxUtG37
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/3URkMyH2P9rJKPWj6
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/GCU6VQmjQqPFqdSd8
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/Tkj1tsmr1RU2CyxD7
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/9XRdgps1He6V2BEV9
Ο χρήστης Apostolis έστειλε Χθες
στις 11:28 μ.μ.
https://images.app.goo.gl/7eh4V7ZPMozrNMuo9
Αλυκές Μεσολογγίου
Περνώντας κανείς απο την παλαιά Εθνική οδό Μεσολογγίου – Αιτωλικού θα αντικρύσει ένα σπάνιο θέαμα: τεράστιοι λόφοι απο αλάτι, ύψους έως και 15 μέτρων απλώνονται στις εγκαταστάσεις των αλυκών Μεσολογγίου. Πρόκειται για την μεγαλύτερη αλυκή της Ελλάδας, την αλυκή Μεσολογγίου (γνωστή στους ντόπιους και ως “Άσπρη” αλυκή) ικανή να παράγει το 50-80% (αναλόγως της χρονιάς) του αλατιού που παράγεται στην Ελλάδα. Οι αλυκές Μεσολογγίου ανήκουν στην κρατική εταιρία Ελληνικές Αλυκές Α.Ε. Έχουν έκταση 11.500 στρεμμάτων και η παραγωγή φτάνει τους 120.000 τόννους ετησίως. Στο Μεσολόγγι υπάρχει και μια δεύτερη αλυκή, στο νησί Τουρλίδα, η επονομαζόμενη και “Μαύρη” αλυκή, με έκταση 2.500 στρεμμάτων και παραγωγή 15.000 τόννων. Στην περιοχή του Μεσολογγίου η αλατοποιία έχει ιστορία εκατονταετιών, καθώς τα ρηχά και ζεστά νερά της λιμνοθάλασσας αποτελούν ένα ιδανικό πεδίο για την παραγωγή αλατιού. Η παραγωγή του αλατιού στις αλυκές Μεσολογγίου γίνεται με μια απλή, πανάρχαια μέθοδο: απο την εξάτμιση της θάλασσας με την βοήθεια του ήλιου και του ανέμου. Στης αλυκές δημιουργούνται τεχνητές “λεκάνες”, δηλαδή απομονώνονται περιοχές στην θάλασσα που επικοινωνούν μεταξύ τους με στενά ανοίγματα, τις “μπούκες”. Η παραγωγή αρχίζει τον Μάρτιο-Απρίλιο. Τότε το νερό εισέρχεται στις λεκάνες αυτές και ξεκινά η εξάτμιση του. Καθώς το νερό της θάλασσας εξατμίζεται και η πυκνότητα του αυξάνει, αρχίζει να αποθέτει στον πυθμένα διάφορα άλατα και γύψο. Όταν λοιπόν το νερό ξεπεράσει συγκεκριμένες τιμές πυκνότητας, μεταφέρεται σε διπλανές λεκάνες, ώστε διαδοχικά να απομακρύνεται η γύψος και τα αδιάλυτα υλικά. Τελικά το θαλασσινό νερό θα καταλήξει στα αλοπήγια (γνωστά στην περιοχή μας και ώς “τηγάνια”), δηλαδή τις τελικές λεκάνες όπου θα αφεθεί να στεγνώσει τελείως και να παραχθεί το αλάτι. Το πρώτο προϊόν που συλλέγεται είναι η αφρίνα (περισσότερα εδώ). Στην συνέχεια, δηλαδή κατά τον Σεπτέμβρη, θα ξεκινήσει η συγκομιδή του αλατιού. Το αλάτι συλλέγεται με αυτοκινούμενα μηχανήματα συγκομιδής και μέσω ταινιών μεταφοράς θα οδηγηθεί στην μονάδα πλύσης. Εκεί το αλάτι θα “πλυθεί” με την χρήση άλμης (θαλασσινού νερού κορεσμένου σε αλάτι) ώστε να απομακρυνθούν οι γαιώδεις προσμίξεις (πχ άλατα ασβεστίου ή μαγνησίου) αλλά να διατηρηθεί η ποσότητα και η ποιότητα του αλατιού. Το τελικό προϊόν, δηλαδή το καθαρό, αγνό αλάτι, θα αποτεθεί σε εντυπωσιακούς “λόφους” ύψους 10-15 μέτρων! Η συνολική διαδικασία, παρά τον εκσυγχρονισμό της με μηχανήματα, βασίζεται στις ίδιες, πανάρχαιες τεχνικές. Σήμερα, για την αύξηση της παραγωγής αλλά και της ποιότητας, οι αλυκές Μεσολογγίου χρησιμοποιούν συστήματα και μεθόδους πιστοποιημένες με ISO 9001 απο την TUV Hellas. Καθώς η παραγωγή του αλατιού εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό απο τις καιρικές συνθήκες, στις αλυκές υπάρχει μετεορολογικός σταθμός που συλλέγει συνεχώς κλιματολογικά δεδομένα. Επίσης στο χημικό εργαστήριο γίνονται συνεχώς ποιοτικοί έλεγχοι των συστατικών και της κοκκομετρίας του προϊόντος. Αποτέλεσμα είναι ένα εξαιρετικό προϊόν, πασίγνωστο σε όλη την Ελλάδα, με ιδανικές αναλογίες για τον ανθρώπινο οργανισμό αλλά και ικανό να αναδείξει τις γεύσεις κάθε είδους.
επιπλέον πληροφορία απο αδελφές Ψαράκου
Στο Μεσολόγγι υπαρχουν δυο αλυκες η μεγαλη αλυκη η ασπρη, μεταξύ Μεσολόγγιου και αιτωλικού και η ονομαζόμενη μαυρη,στο τέλος τς Τουρλιδας.Που ανηκει στο δημο μεσολογγιου.Στην ασπρη η συγκομηδη γινεται μηχανικα και το αλατι βγαινει καθαρο. (ασπρο)Της τουρλιδας μαζευεται με τα φτυάρια και βγαίνει σκούρο με χώματα και θέλει πλύσιμο για να καθαρισει και για λεγεται μαύρη.
ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΛΑΤΟΣ σελίδα

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου